Lẩn tránh pháp luật là gì?

0

Có một thực tế không thể phủ nhận là pháp luật của các nước là khác nhau thậm chí trái ngược nhau, chính vì vậy nếu áp dụng luật nước này có thể đem lại nhiều thuận lợi hơn thì các đương sự rất “mong muốn để được áp dụng luật nước đó, và tìm mọi cách để không bị áp dụng luật nước khác có những quy định bất lợi với mình. Trong tư pháp quốc tế, hiện tượng này gọi là “lẩn tránh pháp luật”. Lần tránh pháp luật là hiện tượng các đương sự đã bằng các hành vi của mình như thay đổi quốc tịch, thay đổi nơi cư trú, hoặc chuyển hoá tài sản… để đạt được mục đích là áp dụng hệ thống pháp luật có lợi nhất cho mình.

Thực tế pháp quốc tế có thể xảy một số trường hợp đã từng được coi lẩn tránh pháp luậtnhư sau:

Trường hợp thứ nhất, chủ thể thấy nếu quan hệ của họ nảy sinh sẽ phải chịu sự điều chỉnh của quy phạm xung đột của nước sở tại, theo sự dẫn chiếu của quy phạm này thì một hệ thống pháp luật thực định của một nước nhất định sẽ được áp dụng để điều chỉnh quan hệ, nhưng pháp luật thực định nước đó được cho không lợi cho họ. vậy, các chủ thể tìm cách để quy phạm xung đột của nước sở tại (đáng ra được áp dụng không được áp dụng nữa, điều đó cũng nghĩa hệ thống pháp luật bất lợi cho họ cũng sẽ không được áp dụng. Thông thường, các chủ thể thể thay đổi quốc tịch hoặc nơi trú để đáp ứng điều kiện thể áp dụng quy phạm xung đột của nước họ quốc tịch mới hoặc trú mới, từ đó sẽ được áp dụng hệ thống luật thực định của nước họ cho lợi cho mình. Ví dụ, A công dân nước ngoài vợ B công dân Việt Nam, hai người trú tại Việt Nam. Nay họ muốn li hôn, họ biết khi toà án Việt Nam giải quyết li hôn cho họ sẽ căn cứ vào khoản 1 Điều 127 Luật hôn nhân gia đình Việt Nam 2014: Việc li hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, giữa người nước ngoài với nhau thường trú Việt Nam được giải quyết tại quan có thẩm quyền của Việt Nam theo quy định của Luật này. Họ cho rằng nếu áp dụng luật của Việt Nam sẽ không tốt cho A. Trong khi đó luật nước A mang quốc tịch lại cũng quy phạm xung đột quy định rằng giải quyết li hôn yếu tố nước ngoài sẽ tuân theo luật nước nơi trú chung của vợ chồng. Cuối cùng A cùng vợ B đã thay đổi nơi trú, trở về nước A mang quốc tịch để trú làm thủ tục xin li hôn tại quan thẩm quyền của nước này. Khi giải quyết quan này sẽ áp dụng luật của nước A, nước vào thời điểm li hôn vợ chồng họ đang trú, lợi cho A.

Như vậy trong dụ này A đã thay đổi nơi cư trú, không xin li hôn tại Việt Nam nữa, nên không bị toà án Việt Nam áp dụng quy phạm xung đột tại Điều 127 Luật hôn nhân gia đình Việt Nam, việc li hôn của A lúc này do quan thẩm quyền nước A mang quốc tịch giải quyết quy phạm xung đột cũng do quan đó xác định áp dụng, hay trường hợp này A đã bỏ quaquy phạm xung đột (Điều 127) đáng ra được áp dụng.

Trường hợp thứ hai, đương sự không bỏ quaquy phạm xung đột như trường hợp trên vẫn đưa vụ việc ra trước quan có thẩm quyền của nước sở tại, để rồi quan này sẽ áp dụng các quy phạm xung đột của mình để điều chỉnh quan hệ, tuy nhiên đương sự bằng hành vi của mình đã làm thay đổi phạm vi hoặc uốn sự điều chỉnh của quy phạm xung đột theo xu hướng lợi cho đương sự.

dụ, A công dân nước ngoài, đã sống và làm việc tại Việt Nam một thời gian dài. A tài sản Việt Nam cả động sản bất động sản. theo pháp luật Việt Nam, mặc thừa kế đối với động sản hay bất động sản đều sẽ áp dụng hệ thuộc luật quốc tịch của người để lại thừa kế, tuy nhiên việc thực hiện quyền thừa kế đối với bất động sản sẽ do luật nơi bất động sản quy định (Điều 680 Bộ luật dân sự 2015). Nhưng A muốn toàn bộ tài sản của mình phải được định đoạt theo pháp luật nước A công dân, cho rằng đây hệ thống pháp luật thân thuộc sẽ tốt hơn cho A. Để thực hiện được điều này A đã chuyển đổi các bất động sản thành động sản (như bán nhà để quy thành vàng hoặc ngoại tệ...) thì luật điều chỉnh sẽ chỉ còn một hệ thống pháp luật của nước A mang quốc tịch.

Vậy hậu quả pháp của việc lẩn tránh pháp luậtgì? Theo một số quốc gia thì hành vi lẩn tránh pháp luật không được công nhận,còn tại Việt Nam trước đây một quy định tại Điều 6 Pháp lệnh hôn nhân gia đình giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài 1993: Việc kết hôn gia công n Việt Nam với ngưi nước ngoài được tiến hành nước ngoài tuân theo pháp luật nước đó về nghi thức kết hôn thì được công nhận tại Việt Nam, trừ trường hợp việc kết hôn đó ý định ràng để lẩn tránh quy định của pháp luật Việt Nam về điều kiện kết hôn cấm kết hônnhưng đến nay quy định này đã hết hiệu lực, vậy thực tế hiện nay pháp luật Việt Nam không quy định nào ràng về hậu quả pháp của việc lẩn tránh pháp luật.

Hình minh họa. Lẩn tránh pháp luật là gì?

Nhưng ở một góc độ khác cũng nên nhìn nhận vấn đề một cách mềm dẻo hơn, bởi giữa hành vi bị coi là “lẩn tránh pháp luật” với hành vi để thực hiện các quyền của chủ thể đôi khi không dễ phân định. Khi có sự khác biệt giữa các hệ thống pháp luật thì mỗi chủ thể đều có nhu cầu tìm đến hệ thống pháp luật có lợi nhất, đó là điều bình thường, và khi họ có thể tức là pháp luật không cấm thì họ có quyền lựa chọn cái gì mà họ cho là tốt nhất. Việc thay đổi quốc tịch hay thay đổi nơi cư trú hoặc chuyển đổi tài sản… như các ví dụ nêu trên không phải các việc làm bất hợp pháp. Vậy khi đương sự bỏ qua sự tồn tại của quy phạm xung đột, không tạo hội để quy phạm được áp dụng hoặc quy phạm nếu được áp dụng cũng không giốngnhư những đáng nhẽsẽ điều chỉnh thì điều đó cũng không nên xem lẩn tránh pháp luậttừ đó phủ nhận, triệt tiêu hoặc làm hạn chế hiệu lực của quy phạm xung đột. Đơn giản chỉ nên xem đây trường hợp không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy phạm xung đột hoặc cái đáng nhẽchỉ sự giả định còn cái quy phạm điều chỉnh mới thực tế. Từ đó để thấy rằng chỉ quy phạm xung đột bị bỏ quahoặc bị dẫn dắtcho rằng các hành vi như đã đề cập trên của đương sự lẩn tránh pháp luật, bất hợp pháp không công nhận thì quả chưa sở chắc chắn. Hiện tại Việt Nam, pháp quốc tế chưa ghi nhận một trường hợp nào bị xem lẩn tránh pháp luật.

5/5 - (1 bình chọn)

 
LƯU Ý: Nội dung bài viết trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung bài viết trên có thể sẽ không còn phù hợp do sự thay đổi của chính sách pháp luật. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ về email: info@hilaw.vn
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Để lại bình luận

Đây là nơi để trao đổi ý kiến bài viết hoặc yêu cầu download tài liệu. 

Một số lưu ý:

- Địa chỉ email bạn cung cấp tại trường "Email của bạn" sẽ không được công khai. (Không khuyến khích để lại thông tin email tại trường "Bình luận của bạn")

- KHÔNG sử dụng ngôn từ thiếu văn hoá, khiêu dâm, đe dọa, lăng nhục hay xúc phạm cá nhân, đơn vị hay tổ chức khác hoặc bình luận mang tính chất spam.