Phương pháp luận của tội phạm học

0

1. Khái niệm phương pháp luận của tội phạm học

Tội phạm học đối tượng nghiên cứu phức tạp. Kết quả nghiên cứu sự phụ thuộc vào phương pháp luận. Về mặt ngữ nghĩa, phương pháp luận luận về phương pháp. Một hệ thống luận với các khái niệm, nguyên tắc, phạm trù nhận thức vai trò định hướng chủ thể nghiên cứu tiếp cận, giải, đánh giá về đối tượng nghiên cứu, đó là phương pháp luận. Một phương pháp luận khoa học đòi hỏi tính khoa học, khách quan toàn diện để thể dựa vào đó nghiên cứu tội phạm học một cách đúng đắn. Phương pháp luận của tội phạm học thể những thành tựu luận của triết học, chính trị học, hội học, tâm học, sinh vật học...

Mặc không chính thức gọi phương pháp luận, những tư tưởng của nhà hội học Pháp, Auguste Comte (1798 1857), trong việc sử dụng các phương pháp hiện đại của khoa học tự nhiên để nghiên cứu hội học học thuyết tiến hóa của Charles Darwin (1809 1882) đã ảnh hưởng đến quan điểm của nhà tội phạm học thực chứng Cesare Lombroso (1835 1909). Comte đã khẳng định rằng không thể một tri thức tin cậy về hiện tượng hội trừ khi được dựa trên một cách tiếp cận thực chứng (khoa học). Lombroso đã tiếp cận người phạm tội một cách trực tiếp bằng phương pháp quan sát, đo đạc, so sánh kích thước bề ngoài của họ để đưa ra kết luận về dấu hiệu của người phạm tội bẩm sinh. Mặt khác, trong tác phẩm Nguồn gốc của giống loài (Origin of Species) năm 1859, Darwin cho rằng giống loài đã tiến hóa thông qua quá trình biến đổi thích nghi, chọn lọc tự nhiên đấu tranh sinh tồn. Năm 1871 ông lại cho xuất bản quyển sách thứ hai chứng minh rằng loài người có nguồn gốc từ một loại động vật bậc cao. Chính thế, Lombroso đã khẳng định người phạm tội một dạng thấp hơn của loài người, gần với tổ tiên loài người, đặc điểm thể cht của giống loài giai đoạn đầu thời kỳ phát triển trước khi họ trở thành con người toàn diện. Rõ ràng, Auguste Comte vi Triết học thực chứng Charles Darwin với Học thuyết tiến hóa không phải là những nhà tội phạm học. Lombroso đã kết hợp chủ nghĩa thực chứng của Comte và học thuyết tiến hóa của Darwin cùng với những nghiên cứu tiên phong khác về mối quan hệ giữa tội phạm thể con người, đã cho ra đời tác phẩm Con người phạm ti (The Criminal Man) o năm 1876 . Đây một trong những tác phẩm làm nên học thuyết ti phạm học thuyết ti phạm bẩm sinh (born criminal Theory).

Hình minh họa. Phương pháp luận của tội phạm học

Một học thuyết khác lĩnh vực tâm học cũng ảnh hưởng đến sự hình thành, phát triển trường phái tâm trong tội phạm học, đó Phân tâm học (Psychoanalytic psychology) của thầy thuốc người Áo chuyên chữa bệnh thần kinh, Sigmund Freud (1856 1939). Freud không dành nhiều thời gian để tạo ra thuyết về tội phạm. Chính Freud cũng định nghĩa ... Phân tâm học một phương pháp y học chữa trị những bệnh thần kinh...trong Phân tâm học nhập môn(1916)^. Thế nhưng Phân tâm học của ông với hệ thống thuyết về cấu trúc tinh thần (mind), bao gồm ý thức (conscious), tiền ý thức (preconscious) thức (unconscious) cùng với cấu trúc nhân cách (personality), bao gồm bản năng (id), bản ngã (ego) siêu ngã (superego) thể áp dụng để giải chế hình thành hành vi phạm tội khía cạnh tâm . dụ, với tất cả ba phần của nhân cách, con người từ hoạt động đến kiểm soát hành vi. Trong đó, bản năng (id) thể yêu cầu một sự thỏa mãn, chẳng hạn tình dục tiền hôn nhân, cái siêu ngã (superego) cảnh báo cảm giác tội lỗi sự thèm muốn đó; cái ngã (ego) thể thỏa hiệp, dàn xếp, chẳng hạn họ thể hoạt động tình dục nhưng không nên đi quá xahoặc đi loại như vậy, thể gặp rắc rối”.

Từ những nhận thức trên cho thấy phương pháp nghiên cứu nói chung phương pháp luận nói riêng cũng một trong những vấn đề cần được làm sáng tỏ khi tìm hiểu tội phạm học. Lịch sử tội phạm học cho thấy các kết quả nghiên cứu sự khác nhau, hình thành các trường phái (học thuyết) tội phạm học khác nhau, do một phần các nhà nghiên cứu quan điểm tiếp cận, đánh giá đối tượng nghiên cứu khác nhau. Trước đây, ý kiến phê phán phương pháp luận trong tội phạm sản: Đặc trưng nổi bật nhất trong phương pháp luận của tội phạm học sản không một phương pháp luận thống nhất cho việc nghiên cứu những vấn đề của tội phạm học. Đặc điểm của phương pháp luận của tội phạm học sản tính đa nguyên tính chiết trung, tức sự kết hợp của những quan điểm triết học khác nhau, đôi khi đối lập nhau,.... Trong khi đó, việc xây dựng tội phạm học xã hội chủ nghĩa đã được dựa trên những luận điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử (chủ nghĩa Mác Lênin). C. Mác, Ph. Ăngghen, VILênin không phải người xây dựng nên học thuyết về tội phm học hội chủ nghĩa, nhưng các ông đã tạo các tiền đề, sở luận cần thiết cho ngành khoa học này.

Như vậy, thể hiểu phương pháp luận của tội phm học hệ thống các khái nim, nguyên tắc, phm tnhận thức cho phép chủ thnghiên cứu tiếp cận, lý giải, đánh giá về những vấn đtội phạm học nghiên cứu.

2. Phương pháp luận của tội phạm học Việt Nam

Việt Nam hiện nay, chủ nghĩa duy vật biện chứng chủ nghĩa duy vật lịch sử cùng với các nguyên tắc, phạm trù nhận thức của nó có vai trò định hướng nghiên cứu các sự vật, hiện tượng trong tự nhiên, trong xã hội và trong tư duy, trong đó có những hiện tượng thuộc đối tượng nghiên cứu của tội phạm học. Hay nói ch khác, tội phạm học Việt Nam sdụng hthống các khái nim, nguyên tắc, quy luật, phạm tca chủ nghĩa duy vật biện chứng chủ nghĩa duy vật lịch sm phương pháp luận.

Trước hết, theo của chủ nghĩa duy vật biện chứng, cụ thể nguyên về mối liên hệ phổ biến của sự vật, hiện tượng, tội phạm học Việt Nam khng định sự tồn tại khách quan của tình hình tội phạm và mối liên hệ, tác động qua lại giữa tình hình tội phạm với các hiện tượng hội khác. Chỉ khi nào đặt tình hình tội phạm trong mối quan hệ với những hiện tượng kinh tế, hội đang tồn tại để nghiên cứu thì mới thể hiu đúng bản chất, quy luật của tình hình tội phạm.

Với nguyên về sự phát triển của sự vật, hiện tượng, thì tình hình tội phạm không phải là hiện tượng tồn tại bất biến, hình thành, phát triển từ trạng thái này sang trạng thái khác. Sự vận động, thay đổi của tình hình tội phạm khía cạnh lượng chất quy luật khách quan của tình hình tội phạm. Quy luật mâu thuẫn quy luật phủ định của phủ định của phép biện chứng duy vật sở để nhận thức nguyên nhân khách quan của sự thay đổi và cách thức thay đổi của tình hình tội phạm.

Mặt khác, trên sở cặp phạm trù cái chung – cái riêng, cặp phạm trù nội dung hình thức, cặp phạm trù nhân quả, tội phạm học Việt Nam chỉ mối quan hệ biện chứng giữa tình hình tội phạm loại tội phạm tội phạm cụ thể, mối quan hệ giữa bản chất các hình thức biểu hiện của tình hình tội phạm, mối quan hệ giữa tình hình tội phạm với những hiện tượng làm phát sinh ra nó...

Chủ nghĩa duy vật lịch sử định hướng tiếp cận lịch sử về tình hình tội phạm và con người phạm tội. Tình nh tội phạm xuất hiện, thay đổi, tiêu vong gắn với hoàn cảnh, sự kiện lịch sử cụ thể. nguyên nhân sâu xa từ những xung đột về lợi ích trong hội mâu thuẫn giai cấp. VI. Lênin đã chỉ : Chúng ta biết rằng, nguyên nhân hội bản của tội phạm, cần phải tìm trong sự bóc lột quần chúng, trong sự bần cùng hóa sự đói nghèo của họ. Cùng với sự thanh toán các nguyên nhân chủ yếu này, tình nh tội phạm ắt sẽ bắt đầu tiêu vong?. Tình hình tội phạm còn phản ánh điều kiện vật chất hội với một hệ tưởng chính trị, pháp tương ứng. Con người phạm tội được tội phạm học nghiên cứu con người cụ thể, sản phẩm hội, của lịch sử, giai cấp, văn hóa, tôn giáo, truyền thống,..

Như vậy, chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử cụ thể hệ thống các khái niệm, quy luật, phạm trù của nó có vai trò là nền tảng tư tưởng để nghiên cứu tội phạm học Việt Nam.

5/5 - (7 bình chọn)


 
LƯU Ý: Nội dung bài viết trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung bài viết trên có thể sẽ không còn phù hợp do sự thay đổi của chính sách pháp luật. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ về email: info@hilaw.vn
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Để lại bình luận