Xung đột pháp luật là gì?

0

Trên thế giới có hàng trăm quốc gia, mỗi quốc gia lại có chủ quyền riêng của mình, mỗi quốc gia có một lãnh thổ mà ở đó và chỉ trong phạm vi đó chủ quyền quốc gia được thực hiện thông qua tất cả các lĩnh vực pháp luật. Nói cách khác là để thực hiện chủ quyền của mình trong phạm vi lãnh thổ quốc gia, các quốc gia đều xây dựng một hệ thống pháp luật riêng để điều chỉnh các quan hệ xã hội nảy sinh trên cơ sở đảm bảo lợi ích của nhà nước, xã hội và công dân.

Nếu các quan hệ chỉ thuần túy yếu tố quốc nội thì vấn đề skhông khó khăn, luật của quốc gia sẽ điều chỉnh. Nhưng thực tế không đơn giản như vậy, do sự giao lưu về kinh tế, văn hoá, khoa học... giữa các nước, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hoá đang diễn ra mạnh mẽ thì sự phát sinh các quan hệ yếu tố nước ngoài ngày càng phong phú, đa dạng phức tạp.

Các quan hệ dân sự theo nghĩa rộng yếu tố nước ngoài thuộc đối tượng điều chỉnh của pháp quốc tế (gọi tắt các quan hệ pháp quốc tế) như đã trình bày tại Chương 1 một trong những loại quan hệ yếu tố nước ngoài phức tạp nêu trên. Chính yếu tố nước ngoài đã làm cho các quan hệ này liên quan tới ít nhất hai quốc gia, hai hệ thống pháp luật, các quốc gia lớn nhỏ đều độc lập bình đẳng với nhau theo các nguyên tắc bản Luật quốc tế hiện đại đã xác định. Điều đó cũng nghĩa các hệ thống pháp luật tương ứng của các quốc gia cũng bình đẳng với nhau. Nên khi các quan hệ pháp quốc tế nảy sinh cũng đồng nghĩa với việc phát sinh hiện tượng cả hai (hay nhiều) hệ thống pháp luật đó cũng thể được áp dụng để điều chỉnh quan hệ tương ứng và hầu hết các quốc gia đều chấp nhận việc thể áp dụng pháp luật nước ngoài để điều chỉnh lĩnh vực này. Quyết định sử dụng hệ thống pháp lut nào chính vấn đề cần giải quyết. Khoa học tư pháp quốc tế gọi đó hiện tượng xung đột pháp luật.

dụ: Về vấn đề bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, khi doanh nghiệp nước A bán hàng hoá cho doanh nghiệp nước B hàng hoá đang được vận chuyển qua nước C thì xảy ra rủi ro. Vấn để bồi thường thiệt hại được đặt ra, nhưng để điều chỉnh quan hệ này hệ thống pháp luật của ba nước A, B, C cùng khả năng được áp dụng. Song, pháp luật các nước liên quan lại những quy định khác nhau, theo pháp luật nước A thì vấn đề này sẽ được giải quyết theo luật của nước nơi xảy ra hành vi gây thiệt hại nhưng nước B lại quy định áp dụng luật của nước nơi xảy ra hậu quả thực tế, hoặc thậm chí nước C lại sự lựa chọn khác luật của nước toà án đang xét xử vụ án. Vậy, pháp luật nước nào sẽ được áp dụng điều chỉnh?

Hình minh họa. Xung đột pháp luật là gì?

Một dụ khác, trong một quan hệ thừa kế theo di chúc khi người để lại di sản thừa kế người hưởng thừa kế quốc tịch khác nhau, thì về nguyên tắc cả hai hệ thống pháp luật này đều cơ hộinhư nhau trong việc áp dụng để điều chỉnh quan hệ thừa kế nêu trên. Nhưng pháp luật của các quốc gia này lại các quy định rất khác nhau, theo pháp luật của nước người để lại di sản thừa kế công dân thì sẽ trường hợp một số người được hưởng di sản không phụ thuộc vào nội dung của di chúc trong khi đó pháp luật của nước người nhận di sản thừa kế công dân thì người để lại di sản thừa kế toàn quyền định đoạt tài sản của mình. Vậy trong quan hệ thừa kế cụ thể đang xem xét thì vấn đề sẽ giải quyết như thế nào? Pháp luật nước nào sẽ được áp dụng để giải quyết?

Trong các tình huống nêu trên xảy ra một vấn đề là khi có hai hoặc nhiều hệ thống pháp luật cùng liên quan đến một quan hệ tư pháp quốc tế thì các hệ thống pháp luật này đều có khả năng được áp dụng để điều chỉnh quan hệ đó. Trong khi đó cũng phải thừa nhận một thực tế khác là khó có thể cùng một lúc áp dụng cả hai (hay nhiều hệ thống pháp luật của các nước khác nhau để giải quyết một quan hệ pháp quốc tế, do các hệ thống pháp luật đó khác nhau. vậy vấn đề phải chnra trong số hai (hay nhiều) hệ thống pháp luật liên quan đó một hệ thống pháp luật để điều chỉnh quan hệ cụ thể đang xem xét.

Từ các luận giải các dụ trên thể xác định: Xung đột pháp luật là hiện tượng hai hay nhiều hệ thống pháp luật của các nước khác nhau cùng có thể được áp dụng để điều chỉnh một quan hệ dân sự theo nghĩa rộng có yếu tố nước ngoài (quan hệ tư pháp quốc tế).

Trong khái niệm trên, xung đột pháp luật không được hiểu sự xung khắc hay sự khác biệt giữa các hệ thống pháp luật, đó một hiện tượng riêng , hiện tượng đặc thù của pháp quốc tế, sẽ xuất hiện khi hai hệ thống pháp luật hoặc nhiều hệ thống pháp luật cùng thể điều chỉnh một quan hệ pháp quốc tế.

đây cần phải hiểu xung đột pháp luật sự xung độtgiữa các hthống pháp luật của các nước chứ không phải giữa các quy phạm luật hay chế định luật. Do đó, thực tế sẽ xảy ra trường hợp trong quy định của các hệ thống pháp luật khác nhau thể tìm thấy các quy phạm, thậm chí các chế định giống nhau, hoặc tương tự nhau, nhưng điều đó không nghĩa các hệ thống pháp luật đó như nhau.

Một lưu ý nữa khi nói tới xung đột pháp luật là nói tới sự xung đột giữa các hệ thống pháp luật của các nước khác nhau chứ không phải các bang trong một nước nếu đó là nhà nước liên bang. Bởi vấn đề mà tư pháp quốc tế điều chỉnh vượt ra khỏi phạm vi lãnh thổ quốc gia, nó nảy sinh giữa các công dân, pháp nhân của quốc gia này với công dân, pháp nhân của quốc gia khác chứ không phải thuần túy giữa các công dân, pháp nhân của một quốc gia với nhau, kể cả là một quốc gia liên bang. Tuy nhiên, thực tế có những trường hợp khi xác định được luật áp dụng là luật của nhà nước liên bang mà ở đó luật liên bang không quy định hoặc giành quyền quy định cho luật của bang thì cuối cùng để điều chỉnh quan hệ, cơ quan có thẩm quyền sẽ áp dụng luật của bang thay áp dụng luật của liên bang, phần này sẽ được đề cập hơn trong mục 2 dưới đây.

Cuối cùng, xung đột pháp luật chỉ xác định khả năng thể được áp dụng để điều chỉnh quan hệ của hai hay nhiều hệ thống pháp luật liên quan chứ không phải là việc tất cả các hệ thống đó đều được áp dụng để điều chỉnh quan hệ. Lí do là bởi các hệ thống pháp luật khác nhau (hệ thống chứ không phải quy phạm luật) không thể cùng một lúc điều chỉnh một quan hệ cụ thể được.

5/5 - (5 bình chọn)

 
LƯU Ý: Nội dung bài viết trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung bài viết trên có thể sẽ không còn phù hợp do sự thay đổi của chính sách pháp luật. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ về email: info@hilaw.vn
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Để lại bình luận

Đây là nơi để trao đổi ý kiến bài viết hoặc yêu cầu download tài liệu. 

Một số lưu ý:

- Địa chỉ email bạn cung cấp tại trường "Email của bạn" sẽ không được công khai. (Không khuyến khích để lại thông tin email tại trường "Bình luận của bạn")

- KHÔNG sử dụng ngôn từ thiếu văn hoá, khiêu dâm, đe dọa, lăng nhục hay xúc phạm cá nhân, đơn vị hay tổ chức khác hoặc bình luận mang tính chất spam.